الگوی تهدیدشناسی از منظر مقام معظم رهبری(مدظله‌العالی)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکترای علوم سیاسی و عضو هیئت‌ علمی دانشکده فارابی

2 کارشناس ارشد اطلاعات و مدرس دانشکده فارابی

چکیده

این مقاله در مقام پاسخ به این پرسش که بازخوانی تهدیدها در اندیشه مقام معظم رهبری چگونه است؟ تلاش دارد با احصای شاخص‌های شناخت تهدید این مهم را مورد توجه قرار دهد. نوع تحقیق توصیفی و از روش تحلیل محتوا با استناد به فرمایش‌ها، تدابیر و فرمان‌های مقام معظم رهبری استفاده ‌شده است. نتایج حاصله از بررسی‌ها حاکی از آن است که شناخت تهدیدها از منظر معظم‌له دارای دو حوزه درونی و بیرونی است. حوزه درونی به ابعاد فردی و سازمانی و حوزه بیرونی به ابعاد منطقه­‌ای و بین­‌المللی تقسیم می­‌شوند. مؤلفه‌های فردی شناخت تهدیدها را بایدها، نبایدها و بصیرت و مؤلفه‌های سازمانی را الزام‌ها، اولویت­‌ها و امکانات (ظرفیت­‌ها) تشکیل می­‌دهند. در بحث منطقه‌­ای نیز جداناپذیری از مسائل منطقه و نگاه هوشمندانه و حکیمانه به پیرامون و در حوزه بین­‌الملل شناخت استکبار، تأمل درواقعیات و استفاده از ظرفیت‌های جهانی از مؤلفه‌های تشکیل‌دهنده این دو بُعد بیرونی از شناخت تهدیدها هستند. نقطه کانونی و محور تمامی این مؤلفه‌ها، شاخص مهم شناخت است که تأکید مقام معظم رهبری(مدظله‌العالی) بر موضوع شناخت در حوزه درونی و به‌طور اخص شناخت سازمانی و پس از آن، شناخت فردی است.

کلیدواژه‌ها


الف. منابع فارسی

1. بیانات مقام معظم رهبری، قابل دست‌یابی در: www.khamenei.ir

2. آجیلی، هادی و روح ا... قاسمی (1394)، نقش اتاق‌های فکر آمریکا و انگلیس در ترویج راهبرد اسلام‌هراسی، فصلنامه مطالعات راهبردی بسیج، شماره 66.
3. اپتر، دیوید و آندریین، چارلز (1380)، اعتراض سیاسی و تغییر اجتماعی، ترجمه محمدرضا سعیدآبادی، تهران، پژوهشکده مطالعات راهبردی.
4. افتخاری، اصغر (1381)، مراحل بنیادین اندیشه در مطالعات امنیت ملی، تهران، پژوهشکده مطالعات راهبردی.
5. افتخاری، اصغر (1385)، کالبدشکافی تهدید، تهران، دافوس سپاه پاسداران، مرکز مطالعات دفاعی و امنیت ملی.
6. افتخاری، اصغر و نهازی، غلامحسین (1390)، امنیت عمومی در اندیشه و بیانات مقام معظم رهبری، فصلنامه دانش اجتماعی، سال دوازدهم، شماره دوم.
7. بوزان، باری (1378)، مردم، دولت­‌ها و هراس، ترجمه ناشر، تهران، پژوهشکده مطالعات راهبردی.
8. پوستین‌چی، زهره و محمد بالازاده (1392)، تأثیر دیپلماسی عمومی آمریکا بر امنیت ج.ا.ایران، فصلنامه راهبرد دفاعی، سال یازدهم، شماره 44.
9. تاجیک، محمدرضا (1379)، مدیریت بحران، تهران، فرهنگ گفتمان.
10. تاجیک، محمدرضا (1381)، مقدمه‌­ای بر استراتژی­‌های امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران، تهران، مرکز بررسی­‌های استراتژیک ریاست جمهوری.
11. راجردی، ویمر و آردومینیک، جوزف، (1384)، تحقیق در رسانه‌­های جمعی، ترجمه کاووس سیدامامی، تهران، سروش و مرکز تحقیقات مطالعاتی و سنجش برنامه­‌ای.
12. رفیع‌­پور، فرامرز (1384)، تکنیک­‌های خاص تحقیق در علوم اجتماعی، تهران، شرکت سهامی انتشار.
13. ساوه‌­درودی، مصطفی و علیرضا تنهایی (1393)، «گروه‌­های تکفیری؛ اهداف، ریشه­‌ها و مقاصد در اندیشه رهبری»، فصلنامه مطالعات بین‌رشته‌ای دانش راهبردی، شماره 16.
14. عبدا... خانی، علی (1387)، تهدیدات امنیت ملی، تهران، مؤسسه ابرار معاصر تهران.
15. کریپندورف، کلوس (1378)، تحلیل محتوا، ترجمه هوشنگ نایبی، تهران، نشر سروش.
16. گار، تدرابرت (1377)، چرا انسان­‌ها شورش می­‌کنند، ترجمه علی مرشدی‌زاد، تهران، پژوهشکده مطالعات راهبردی.
17. ماندل، رابرت (1377)، چهره متغیر امنیت ملی، ترجمه ناشر، تهران، پژوهشکده مطالعات راهبردی.
18. مرادیان، محسن (1389)، مبانی نظری امنیت، تهران، دانشکده علوم و فنون فارابی.

 

ب. منابع انگلیسی

  1. Waever, Ole and et.al (1993), Identity, Migration and New Security Agenda in Europe, London, Pinter.