معرفی راهبردهایی برای ارتقای اثربخشی و کارآمدی بسیج دانشجویی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه امام حسین(ع)

2 عضو هیئت علمی دانشگاه امام حسین (ع)

چکیده

این پژوهش با هدف تدوین راهبردهایی برای ارتقای کارآمدی و اثربخشی بسیج دانشجویی انجام‌ شده است. مطالعه اسناد بالادستی، بررسی تحقیقات پیشین و مقایسه تطبیقی سازمان‌های مشابه در داخل و خارج از کشور و استفاده از نظرات کارشناسی بر اساس روش توصیفی و پیمایشی از جمله گام‌های اجرای این پژوهش است. استخراج عوامل و متغیرهای محیطی و تجزیه‌وتحلیل آن‌ها با استفاده از الگوی دیوید (SWOT) انجام شده است. سپس متناسب با تحلیل وضع موجود، جهت‌گیری راهبردی تعیین گردید. بر اساس این جهت‌گیری، ابتدا تعداد 21 راهبرد احصا شد. در ادامه پس از تلفیق و اولویت‌گذاری آن‌ها بر اساس خبرگی، کارشناسی و روش ماتریس کمی برنامه‌ریزی راهبردی (QSPM)، تعداد ده راهبرد اولویت‌دار تعیین و تدوین شده است. جامعه آماری تحقیق حاضر را یکصد نفر از صاحب‌نظران تشکیل می‌دهند. نتایج نشان می‌دهد که جهت‌گیری راهبردی وضع موجود بسیج دانشجویی در تحلیل محیطی، نشان‌دهنده غلبه برخی نقاط ضعف داخلی بر نقاط قوت بوده و در محیط بیرونی، بهره‌گیری از فرصت‌ها در مقابله با تهدیدهای بیرونی برتری دارد. به‌منظور انتقال جهت‌گیری راهبردی از جایگاه وضع موجود به وضع مطلوب (استفاده از نقاط قوت داخلی و فرصت‌های بیرونی)، راهبردهای مؤثر تدوین و ارائه شده‌اند.

کلیدواژه‌ها


الف. منابع فارسی
1. امام خمینی(ره)، سیدروح‌ا... (16/9/1367)، سخنرانی در جمع بسیجیان.
2. بیات، بهرام (1387)، بررسی راه‌های توسعه و تقویت فکری بسیج دانشجویی(طرح تحقیقاتی)، تهران، سازمان تحقیقات بسیج.
3. جمعی از دانشجویان (1383)، مدرسه عشق (طرح تحقیقاتی)، تهران، سازمان بسیج دانشجویی.
4. دهخدا، علی‌اکبر (1377)، لغت‌نامه دهخدا، تهران، مؤسسه چاپ و نشر دانشگاه تهران.
5. دیوید، فرد (1385)، مدیریت راهبردی، ترجمه علی پارسائیان و سیدمحمد اعرابی، تهران، دفتر پژوهش‌های فرهنگی.
6. رمضانیان، شعبانعلی (1390)، بررسی نقش و میزان مشارکت بسیج دانشجو و طلبه در مقابله با تهدیدات نرم علیه انقلاب اسلامی و تدوین راهبرد ارتقای آن در کشور(طرح تحقیقاتی)، تهران، دانشگاه عالی دفاع ملی.
7. زاکانی، علیرضا و همکاران (1380)، طرح تدوین برنامه‌ریزی راهبردی(طرح تحقیقاتی)، تهران، سازمان بسیج دانشجویی.
8. سازمان بسیج دانشجویی کشور (1393)، برنامه و بودجه سال 1393، تهران، سازمان بسیج دانشجویی کشور.
9. سازمان تحقیقات بسیج (1384)، تبیین رویکرد آینده بسیج(طرح تحقیقاتی)، تهران، سازمان تحقیقات بسیج.
10. شورای‌عالی انقلاب فرهنگی (1379) آئین‌نامه اجرایی قانون بسیج دانشجویی، تهران، دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی.
11. شورای‌عالی انقلاب فرهنگی (1388)، اصلاحیه آیین‌نامة اجرایی قانون (تشکیل و توسعة بسیج دانشجویی)، تهران، شورای عالی انقلاب فرهنگی.
12. فرهی، برزو (1383)، جایگاه بسیج دانشجویی در جامعة دانشگاهیان(طرح تحقیقاتی)، تهران، سازمان تحقیقات بسیج.
13. فقهی فرهمند، ناصر (1384)، مدیریت راهبردی، تهران، نشر فروزش.
14. گروه مطالعاتی دانشکده امنیت ملی (1388) تهدید نرم و راهبردهای مقابله، تهران، دانشگاه عالی دفاع ملی.
15. مردانی، محمدرضا (1380)، دانش و مهارت مورد نیاز مدیران فرهنگی بسیج دانشجویی(طرح تحقیقاتی)، تهران، دانشگاه امام حسین(ع).
16. مردانی، محمدرضا (1380)، دانش و مهارت موردنیاز مدیران فرهنگی بسیج دانشجویی، تهران، دانشگاه جامع امام حسین(ع).
17. مردانی، محمدرضا و همکاران (1384)، طرح راهبردی سازمان بسیج دانشجویی (طرح تحقیقاتی)، تهران، نیروی مقاومت.
18. مردانی، محمدرضا و همکاران (1385)، آسیب‌شناسی بسیج دانشجویی(طرح تحقیقاتی)، تهران، سازمان بسیج دانشجویی.
19. مرکز مطالعات سازمان بسیج دانشجویی (1385)، تشکل نظام‌یافته(طرح تحقیقاتی)، تهران، سازمان بسیج دانشجویی.
20. مسئولین ناحیه بسیج دانشجویی استان تهران (1385)، هدف‌های هفتگانه بسیج دانشجویی (طرح تحقیقاتی)، تهران، ناحیه بسیج دانشجویی.
21. مطهرنیا، مهدی (1376)، بسیج مردمی و نقش آن در دفاع همه‌جانبه، فصلنامه مطالعات بسیج، شماره 15.
22. نقیب‌السادات، رضا (1382)، جایگاه بسیج  دانشجویی در نزد دانشجویان و میزان نقش‌آفرینی آن (طرح تحقیقاتی)، تهران، سازمان بسیج دانشجویی.
23. نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها (1378)، دانشگاه اسلامی و رسالت دانشجویی مسلمان(طرح تحقیقاتی)، تهران، نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها.
 

ب. منابع انگلیسی

  1. Bryson, J (2004), Strategic Planning for Public and Nonprofit Organizations: A Guide to Strengthening and Sustaining Organizational Achievement, New York, John wiley & Sons.
  2. Mintzberg, Quinn (1998), The Strategy Process, New York, Prentice-Hall.
  3. Stacy, Ralph (2001), Strategic Management, New York, McGraw-Hill.