بررسی همبستگی منابع قدرت با قدرت ملی برای 10 کشور برتر دنیا

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

عضو هیئت علمی دافوس آجا

چکیده

بررسی و تبیین سهم منابع قدرت (قدرت ­اقتصادی، قدرت ­سیاسی، قدرت ­اجتماعی- فرهنگی، قدرت ­نظامی، قدرت سرزمینی، قدرت ­علمی و فناوری، قدرت ­فرامرزی و قدرت ­فضایی) در قدرت ملی و ترکیب مناسب آن­‌ها، همواره از دغدغه­‌های فکری دانشمندان جغرافیای سیاسی، روابط بین­‌الملل و ... بوده است؛ بنابراین در این تحقیق تلاش گردید تا عوامل مؤثر در قدرت ملی و تبیین روابط میان آن‌ها شناسایی و موردبررسی قرار گیرد. پس از بررسی‌­های جامع و علمی صورت پذیرفته، در نهایت مؤثرترین عوامل در قدرت ملی کشورهای منتخب با توجه به میزان و شدت هر یک از آنها به ­ترتیب: قدرت ­نظامی (میزان: بسیار بالا& شدت: 0/93)، قدرت فضایی (میزان: بالا& شدت: 0/84)، قدرت ­فرامرزی (میزان: بالا& شدت: 0/80) و قدرت اقتصادی (میزان: بالا& شدت: 0/78) تشخیص داده شد. تحقیق حاضر از نوع کاربردی بوده و روش تحقیق مرتبط با آن با روش همبستگی انطباق دارد. جامعه آماری تحقیق عبارت است از استادان با رتبه علمی استاد، دانشیار، استادیار و مربی که در تخصص‌­ها و گرایش­‌های علمی مرتبط با علوم نظامی، مدیریت راهبردی، علوم اجتماعی، جغرافیای سیاسی و علوم اقتصادی در سطح نیروهای مسلح ج.ا.ایران مشغول به ­خدمت می‌باشند. با استفاده از فرمول کوکران، حجم جامعه نمونه برابر با 133 نفر محاسبه گردید. روش نمونه­ گیری از جامعه آماری نیز به‌ صورت تصادفی طبقاتی متناسب می­‌باشد. گردآوری اطلاعات به دو روش میدانی و کتابخانه‌ای و با استفاده از ابزارهای مطالعه اسناد و مدارک، مصاحبه با صاحب­‌نظران و پرسشنامه محقق­‌ساخته صورت گرفته است. پایایی سؤال­‌های پرسشنامه با استفاده از روش تنصیف عدد 89% محاسبه گردید.

کلیدواژه‌ها


1. اغصان، علی رحیق، (1384)، دانش­نامه­ سیاست، تهران، انتشارات فرهنکی صبا.
2. الوانی، سیدمهدی، (1382)، مدیریت عمومی، تهران، نشر نی.
3. الوانی، سیدمهدی، (1389)، تصمیم ­گیری و تعیین خط­‌مشی دولتی، تهران، انتشارات سمت.
4. بیگی، مهدی، (1388)، قدرت نرم ج.ا.ایران، تهران، انتشارات دانشگاه امام صادق(ع).
­5. تلیس، اشلی، ملیسا مک­فرسون، کریستوفر لین و جانیک بایالی، (1383)، سنجش قدرت­ ملی در عصر فراصنعتی، تهران، انتشارات مؤسسه مطالعات و تحقیقات بین‌­المللی ابرار معاصر.
6. حافظ­‌نیا، محمد­رضا، سیدهادی زرقانی، زهرا احمدی‌­پور و عبدالرضا افتخاری، (1385)، طراحی مدل سنجش قدرت ملی کشورها، ‌فصلنامه ژئوپلیتیک، سال 2، شماره 2.
7. حقیقت، سیدصادق، (1381)، توزیع قدرت در اندیشة­ سیاسی شیعه، تهران، نشر هستی ­نما.
8. رجب­‌پور، مجید، (1396)، تبیین و تشریح مفاهیم قدرت، قدرت ملی و قدرت نظامی، تهران، انتشارات دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا.
9. رضاییان، علی، (1391)، مدیریت رفتارهای سیاسی در سازمان، تهران، انتشارات سمت.
10. زرقانی، سیدهادی، (1388)، مقدمه‌ای بر قدرت ملی، تهران، پژوهشکده مطالعات راهبردی.
11. شعبان­‌پور، موسی، (1386)، جامعه­‌شناسی قدرت و امنیت، تهران، انتشارات آجا.
12. شهلائی، ناصر، احمد مهرنیا و حسین ولیوند ­­زمانی، (1388)، نظریه‌­های راهبردی، تهران، انتشارات دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا.
13. قدسی، امیر، (1389)، تکامل مفهومی قدرت در نظام ژئوپلیتیک جهانی، فصلنامه راهبرد دفاعی، سال 8، شماره 31.
14. گیدنز، آنتونی (1379)، جامعه ­شناسی، ترجمه منوچهر صبوری، تهران، نشر نی.
15. نای، جوزف (1392)، آینده قدرت، ترجمه رضا قربانی و جواد شیرمحمدی، تهران، انتشارات دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا.
16. معین، محمد، (1384)، فرهنگ فارسی معین، تهران، انتشارات میکائیل.
17. مک­لین، ایان، (1381)، فرهنگ علوم سیاسی آکسفورد، ترجمه حمید احمدی، تهران، نشر میزان.