سیاست ابلاغی مقام معظم رهبری مبنی بر تسلیح دفاعی کرانه باختری از دیدگاه اصول حقوق بین‌الملل

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم سیاسی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه شیراز

2 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد حقوق بین‌الملل دانشگاه شیراز

چکیده

مقام معظم رهبری، در سال 1393 سیاست موسوم به تسلیح کرانه باختری را مورد ایراد و ابلاغ قرار دادند. ابلاغ این سیاست، واکنش­‌های مختلفی در سطح منطقه­‌ای و جهانی را برانگیخت. در این مقاله برآنیم با روش توصیفی - تحلیلی و با استناد به قطعنامه­‌های سازمان ملل متحد و اصول حقوق بین­‌الملل به این پرسش پاسخ دهیم که سیاست مقام معظم رهبری مبنی بر تسلیح کرانه باختری از دیدگاه قواعد بین­‌المللی به چه شکلی قابلیت ارزیابی دارد؟ یافته­‌های تحقیق و تحلیل آن نشان داد که سیاست­‌های یادشده با تکیه بر سه استدلال محوری کمک به تحقق اصل تعیین سرنوشت، اجرای اصل حمایت از مستضعفان به­‌عنوان یکی از اصول قانون اساسی ج.ا.ایران و حقوق بین­‌الملل اسلامی و مقابله با تروریسم در جهت تقویت دولت ملی و با توجه به رعایت تمامی موازین بین‌المللی ازجمله اصل عدم‌مداخله، اصل احترام به قواعد بین­‌‌المللی حقوق بشر و حقوق بشردوستانه از وجهه قانونی از لحاظ حقوق بین­‌الملل برخوردار می­‌باشد.

کلیدواژه‌ها


الف. منابع فارسی

1. ارجینی، حسین، (1389)، جایگاه اصل حمایت از مستضعفان و مظلومان در روابط خارجی دولت اسلامی، فصلنامه مطالعات انقلاب اسلامی، سال هفتم، شماره 20.

2. اصغری آقمشهدی، فخرالدین و فرناز شیرانی، (1392)، حق تعیین سرنوشت در اسناد بین‌المللی و قرآن کریم، فصلنامه مطالعات حقوق بشر اسلامی، سال دوم، شماره 3.

3. امیری­‌وحید، مجتبی، (1384)، سازمان ملل متحد در سده بیست‌ویکم: نگاهی به اصلاحات محتوایی و ساختاری سازمان ملل متحد، مجله اطلاعات سیاسی-اقتصادی، شماره 213 و 214.

4. بهمنی­ قاجار، محمدعلی، (1388)، چگونگی اعمال حق تعیین سرنوشت: مجازنبودن جدایی­‌خواهی، مجله اطلاعات سیاسی-اقتصادی، شماره 261 و 262.

5. پیشگاهی­‌فرد، زهرا و بهادر زارعی، (1389)، عدالت اسلامی و گفتمان انتقادی در سیاست خارجی ایران، فصلنامه سیاست، دوره چهلم، شماره 3.

6. جاوید، محمدجواد و عقیل محمدی، (1392)، نسبت اصل عدم مداخله در حقوق بین‌الملل معاصر و اصل حمایت از مستضعفین در حقوق اسلامی، مجله مطالعات حقوقی دانشگاه شیراز، دوره پنجم، شماره اول.

7. جماعت­‌ملک، امیرعباس، (1382)، حزب‌الله لبنان، از رادیکالیسم تا مشارکت دموکراتیک، فصلنامه مطالعات راهبردی، شماره 22.

8. حسین، محمدهادی، (1385)، دخالت نظامی بشردوستانه اسلام و حقوق بین‌الملل، فصلنامه گفتمان حقوقی، شماره‌های 10 و 11.

9. حیدری، ناصرالدین، (1392)، مدل تصمیم­‌گیری شهودی چندوجهی و برنامه هسته­‌ای و موشکی ایران با تمرکز بر قطعنامه 1929، فصلنامه مطالعات راهبردی، شماره 62.

10. خسروشیری، علی و مصطفی جوان، (1388)، ایران پس از انقلاب اسلامی و حزب‌الله لبنان: تأثیرات و پیامدها، فصلنامه مطالعات راهبردی بسیج، شماره 42.

11. خواجه­‌سروی، غلامرضا و حسن یعقوب­‌نیا، (1392)، واکاوی نقش انقلاب اسلامی ایران در بازآرایی بیداری اسلامی عربستان، فصلنامه راهبرد، سال بیست و دوم، شماره 67.

13. سیفی، جمال، (1373)، تحولات مفهوم حاکمیت دولت‌ها در پرتو اصل تعیین سرنوشت ملت­ها، مجله تحقیقات حقوقی، شماره 15.

14. ضیایی، سیدیاسر، (1390)، جدایی­‌طلبی در حقوق بین‌الملل: تقابل حق تعیین سرنوشت مردم و اصل احترام به تمامیت ارضی کشورها، فصلنامه پژوهش حقوق، سال سیزدهم، شماره 32.

15. عباسی، مجید، (1392)، تأثیر عامل تروریسم بر تقابل اتحادیه اروپا و ج.ا.ایران پس از 11 سپتامبر 2001، فصلنامه راهبرد، سال بیست‌و‌دوم، شماره 69.

16. عسگرخانی، ابومحمد و عزیزالله حاتم­‌زاده، (1392)، دلایل افزایش همکاری‌های آمریکا و اتحادیه اروپا در مبارزه با تروریسم و سلاح‌های کشتار جمعی، فصلنامه راهبرد، سال بیست‌ودوم، شماره 68.

17. قطعنامه شماره 1373 شورای امنیت سازمان ملل متحد علیه تروریسم که در اجلاس 4385 شورای امنیت مورخ 28 سپتامبر 2001 به­ تصویب رسید، (1380)، فصلنامه مطالعات منطقه­‌ای، شماره 9.

18. فلاحی، سارا، (بهار 1386)، بررسی مقایسه­‌ای دیپلماسی هسته­‌ای دوران ریاست جمهوری محمد خاتمی و محمود احمدی‌نژاد: تا پایان قطعنامه 1747 شورای امنیت، پژوهشنامه علوم سیاسی، شماره 6.

19. کازرونی، سیدمصطفی، (1394)، پناهندگی در حقوق بین‌الملل، تهران، انتشارات نگاه بینه.

20. کازرونی، سیدمصطفی، (1393)، مسئولیت حمایت در حقوق بین‌الملل، تهران، انتشارات نگاه بینه.

21. کمایستانی، کرمعلی، (1371)، مطالعه­‌ای در اصول حقوق بین‌الملل: بررسی دو اصل تعیین سرنوشت ملل و اصل مصونیت دولت­‌ها، مجله حقوقی دادگستری، شماره 3.

22. کوشا، سهیلا و محمدعلی اسکندری، (1391)، چالش‌های حقوقی ارجاع پرونده هسته­‌ای ایران به شورای امنیت و قطعنامه‌های تحریمی، فصلنامه سیاست خارجی، شماره 101.

23. پاسخ رسمی دولت ج.ا.ایران به قطعنامه 1929، (1389)، ماهنامه دادنامه، شماره 4.

24. محمدی، عقیل، حمایت از مستضعفین و اصل عدم مداخله (با تأکید بر اصل 154 قانون اساسی ج.ا.ایران)، پایا‌ن­‌نامه دوره کارشناسی ارشد حقوق بین‌الملل دانشگاه تهران.

25. معرفت، محمدهادی، (1378)، جامعه مدنی، قم، التمهید.

 

ب. منابع انگلیسی

  1. Addis, Casey L, (2011), Hezbollah: Background and Issues for Congress, DIANE Publishing.
  2. Addis, Casey L, (2010), Iran: Regional Perspectives and U. S. Policy, DIANE Publishing.
  3. Anthony Boyle, Francis, (2013), Palestine, Palestinians and International Law, SCB Distributors.
  4. Arangio Ruiz, Gaetano, (1979), The United Nations Declaration on Friendly Relations and the System of the Sources of International Law, BRILL.
  5. Askari, Hossein, Mohseni, Amin and Daneshvar, Shahrzad, (2010), The Militarization of the Persian Gulf: An Economic Analysis, Edward Elgar Publishing.
  6. Benvenisti, Eyal, (2012), The International Law of Occupation, Oxford University Press.
  7. Cassese, Antonio, (1995), Self-Determination of Peoples: A Legal Reappraisal, Cambridge University Press.
  8. Charron, Andrea, (2011), UN Sanctions and Conflict: Responding to Peace and Security Threats, Routledge.
  9. Cordesman, Anthony H. and Sullivan, William D, (2007),  Lessons of the 2006 Israeli-Hezbollah War, CSIS.
  10. De Guttry, Andrea, Capone, Francesca and Paulussen, Christophe, (2016), Foreign Fighters under International Law and Beyond, Springer.
  11. Dorall, Cheryl, Commonwealth Ministers Reference, Book 2003, Commonwealth Secretariat.
  12. Fayazmanesh, Sasan, (2008), The United States and Iran: Sanctions, Wars and the Policy of Dual Containment, Routledge.
  13. Finkelstein, Norman G, (2011), This Time We Went Too Far: Truth and Consequences of the Gaza Invasion, OR Books.
  14. Golam Mowla, Khondakar, (2008), The Judgment Against Imperialism, Fascism and Racism Against Caliphate and Islam, Volume 1, AuthorHouse.
  15. Goldstein, Lyle J, (2015), Meeting China Halfway: How to Defuse the Emerging US-China Rivalry, Georgetown University Press.
  16. Goldschmidt, Pierre, Kuchins, Andrew and Gomart, Thomas, (2008), U.S.-Russia Strategic Partnership Against Nuclear Proliferation: From Declaration to Action, CSIS.
  17. Gray, Christine D, (2008), International Law and the Use of Force, Oxford University Press.
  18. Hilaire, Max, (1997), Nijhoff Law Specials, International Law and the United States Military Intervention in the Western Hemisphere, Martinus Nijhoff Publishers.
  19. House, Office of the Law Revision Counsel, United States Code 2000 Edition, Supplement 4, V. 3, Title 20, Education to Title 26, Internal Revenue Code, January 2, 2001, to January 3, 2005, Government Printing Office, 2005.
  20. Human Rights Watch, (2004), Genocide , War Crimes and Crimes against Humanity, Topical Digests of the Case Law of the International Criminal Tribunal for Rwanda and the International Criminal Tribunal for the Former Yugoslavia, Listing of Cases Included , www.hrw.org
  21. Kidwai, M. Saleem, (2010), US Policy Towards the Muslim World: Focus on Post 9/11 Period’’, University Press of America.
  22. Linnan, David K, (2008), Enemy Combatants, Terrorism, and Armed Conflict Law: A Guide to the Issues, ABC-CLIO.
  23. Miller, Russell A. and Bratspies, Rebecca M, (2008), Progress in International Law, BRILL
  24. Mohammad Aljaghoub, Mahasen, (2007), The Advisory Function of the International Court of Justice 1946 – 2005, Springer Science & Business Media.
  25. M Rudolph, Rachael, (2013), Van Engeland, Anisseh, From Terrorism to Politics, Ashgate Publishing, Ltd.
  26. Owen Freedman, Robert, (1998), The Middle East and the Peace Process: The Impact of the Oslo Accords’’, University Press of Florida.
  27. Rawshandil, Jalīl and Chapman Lean, Nathan, (2008), Iran, Israel, and the United States: Regime Security Vs. Political Legitimacy, ABC-CLIO.
  28. Reardon, Robert J, (2012), Containing Iran: Strategies for Addressing the Iranian Nuclear Challenge, Rand Corporation.
  29. Roshandel, Jalil and Cook, Alethia H, (2009), The United States and Iran: Policy Challenges and Opportunities’’, Palgrave Macmillan.
  30. Rubin, Barry, (2012), Revolutionaries & Reformers: Contemporary Islamist Movements in the Middle East, SUNY Press.
  31. St. Clair, Jeffrey and Frank, Joshua, (2012), Hopeless: Barack Obama and the Politics of Illusion, AK Press.
  32. Taylor, Brendan, (2012), Sanctions as Grand Strategy, Routledge.
  33. United Nations, Non-Proliferation Committee, (12 December 2012), Briefing Security Council, Highlights Ballistic Missile Tests by Iran, Possible Arms Transfers to States in Region.
  34. General Assembly’s resolution (A/RES/57/128) adopted on the report of the Special Political and Decolonization Committee: Israeli practices affecting the human rights of the Palestinian people in the Occupied Palestinian Territory, including East Jerusalem, para 5,also available on: www.unispal.un.org
  35. General Assembly’s resolution (A/RES/57/128) adopted on the report of the Special Political and Decolonization Committee, The occupied Syrian Golan,para 14.also available on: www.unispal.un.org
  36. Remarks by Ambassador David Pressman, U.S. Alternate Representative to the United Nations for Special Political Affairs, at a Security Council Briefing on Iran and Resolution 1737, www.usun.state.gov
  37. Common messages regarding EU sanctions against the Iranian nuclear programme,for farsi version see: The Security Council resolution 1747(2007) Adopted by the Security Council at its 5647th meeting on 24 March 2007(S/RES/1747),para 5.also available on: www.iaea.org
  38. Understandings of the Islamic Republic of Iran and IAEA on the Modalities of Resolution of the Outstanding Issues.
 

ج. وبگاه‌ها

  1. www.presstv.ir
  2. www.un.org
  3. www.sipri.org
  4. www.aafaq.ir
  5. www.fa.alalam.ir
  6. www.qodsna.com
  7. www.farsi.khamenei.ir
  8. www.entekhab.ir
  9. www.khabaronline.ir