تأثیر عملیات روانی رسانه‌های غربی بر امنیت سیاسی- اجتماعی (مطالعه موردی: نظامیان مستقر در غرب کشور)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد جغرافیای سیاسی دانشگاه شهیدبهشتی تهران

2 کارشناس ارشد جغرافیای سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی مرکز تهران

چکیده

عملیات روانی، علم نبرد و نزاع برای تأثیرگذاری بر نگرش و افکار مردم و واپایش رفتار و اراده آن‌هاست. پژوهش حاضر درصدد بررسی میزان تأثیرگذاری عملیات روانی رسانه‌های غربی بر ابعاد سیاسی و اجتماعی امنیت ملی ج.ا.ایران است. روش تحقیق، از نوع تحلیلی- توصیفی است و داده‌ها به روش میدانی و با استفاده از پرسشنامه‌ای که بین جامعه نمونه به حجم 137 نفر توزیع و گردآوری شده و با استفاده از نرم‌افزار SPSS  مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفته است. یافته‌ها گویای این مهم است که مذهب یکی از مؤثرترین عوامل بازدارنده در برابر عملیات روانی رسانه‌های غربی است. همچنین تأثیرپذیری از رسانه‌های غربی در میان پاسخگویان با تحصیلات بالاتر، کمتر از پاسخگویان با تحصیلات پایین‌تر است. با تکیه بر یافته‌ها، مهم‌­ترین تأثیرهای عملیات روانی رسانه‌های غربی بر ابعاد سیاسی و اجتماعی امنیت ملی کشور شامل ایجاد حس بدبینی در آحاد جامعه نسبت به حاکمیت، بالابردن سطح توقع‌های عمومی جامعه، ایجاد بحران‌های ساختگی در سطوح داخلی و منطقه‌ای، ترویج فرهنگ غربی در برابر فرهنگ مطلوب حاکمیت و معرفی غرب به‌عنوان یگانه منجی جهانی می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


الف. منابع فارسی

1. آجیلی، هادی و علی اسمعیلی اردکانی (1392)، عدالت و امنیت ملی در روابط بین‌الملل: رویکردی اسلامی، فصلنامه مطالعات راهبردی، سال شانزدهم، شماره 61.

2. انصاری‌فر، جعفر (1385)، فرایند تأثیرگذاری عملیات روانی در عراق، فصلنامه راهبرد، شماره 41.

3. پیشگاهی‌فرد، زهرا (1386)، فرهنگ جغرافیای سیاسی، تهران، انتشارات انتخاب.

4. تصدیقی، محمدعلی (1389)، مؤلفه‌‌های امنیت سیاسی، اجتماعی و فرهنگی در افق چشم‌انداز 1404 جمهوری اسلامی ایران (با تأکید بر امنیت درونی)، ماهنامه مهندسی فرهنگی، سال چهارم، شماره 43 و 44.

5. تهامی، سیدمجتبی (1390)، امنیت ملی داکترین، سیاست‌های دفاعی و امنیتی، جلد دوم، تهران، انتشارات آجا.

6. جعفری، انوش (1391)، ابعاد امنیت ملی ملاحظاتی بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران، تهران، کتاب آوا.

7. حافظ‌نیا، محمدرضا (1393)، اصول و مفاهیم ژئوپلیتیک، چاپ چهارم، تهران، انتشارات پاپلی.

8. ربیعی، علی (1383)، مطالعات امنیت ملی، تهران، دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی.

9. عزتی، عزت‌الله (1386)، نظریه‌های جدید جغرافیای سیاسی، چاپ اول، تهران، نشر قومس.

10. عزتی، عزت‌الله و سهیلا نانوا (1390)، سیاست خارجی ایران و چالش‌های فراروی ایران با تغییر ساختار سیاسی در عراق، فصلنامه دانشنامه (علوم سیاسی)، شماره 80 .

11. کاستلز، مانوئل (1380)، عصر اطلاعات؛ اقتصاد، جامعه و فرهنگ، ترجمه احمد علیقلیان و افشین خاکباز، تهران، نشر طرح‌نو.

12. کریمی، سعید (1382)، رسانه­‌ها و راه­‌های تقویت مشارکت مردم در صحنه­‌های سیاسی و اجتماعی، تهران، مرکز پژوهش­‌های صداوسیما.

13. کریمی، علی (1383)، تاملی معرفت­‌شناسانه در مسئله امنیت ملی از نگاه امام خمینی(ره)، فصلنامه مطالعات راهبردی، دوره 7، شماره 4.

14. لی‌نور، مارتین (1383)، چهره جدید امنیت ملی در خاورمیانه، ترجمه قدیر نصری، تهران، پژوهشکده مطالعات راهبردی.

15. موسوی، سیدعبدالرحیم و مهدی کامکار (1390)، بررسی مزیت‌های عملیات روانی در نیروهای مسلح ج.ا.ایران، مطالعات دفاعی استراتژیک، شماره 44.

16. مک کوائل، دنیس (1382)، درآمدی بر نظریه ارتباط جمعی، ترجمه پرویز اصلانی، تهران، مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه­‌ای.

17. نای، جوزف (1389)، قدرت نرم (ابزارهای موفقیت درسیاست بین‌­الملل)، ترجمه سیدمحسن روحانی و مهدی ذوالفقاری، تهران، دانشگاه امام صادق(ع).

18. نوروزی، منیژه (1383)، انگاره­‌سازی از اعتیاد و معتاد در مجموعه­ های تلویزیونی، فصلنامه پژوهش و سنجش، دوره 11، شماره 37.

19. نوری، قباد (1392)، تأثیر عملیات روانی رسانه­‌های غربی بر ابعاد سیاسی، اجتماعی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران، پایان‌نامه کارشناسی ارشد در رشته جغرافیای سیاسی، تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی.

20. تهامی، سیدمجتبی (بی‌تا)، امنیت ملی، قابل دسترسی در: Hawzeh.net/fa/Magazine/view/54

 

ب. منابع انگلیسی

  1. Buzan, Barry, Ole Waever and Jaap de Wilde (1998), Security: A New Framework for Analysis, Colorado, Boulder, Lynne Reiner Publishers.