نقش راهبردی جزایر در قدرت و سیادت دریایی کشورها

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار دانشگاه جامع امام حسین(ع)

چکیده

جزایر به‌عنوان بخش‌هایی از خاک هر کشور به دلایل زیادی از اهمیت راهبردی برخوردارند و کشورها گاه برای به‌دست آوردن حاکمیت و یا حفظ حاکمیت خود بر آن‌ها تا سرحد جنگ‌های بزرگی نیز پیش می‌روند. پژوهش حاضر برای «بررسی تأثیر نقش راهبردی جزایر به‌عنوان یکی از عوامل قدرت و سیادت دریایی کشورها» از روش نمونه‌گیری طبقه‌ای و به‌صورت هدفمند استفاده نموده است. نمونه تحقیق این مقاله، در مجموع 79 نفر می‌باشد. با استناد به اسناد بالادستی و آرای اندیشمندان در حوزه‌های مختلف دفاعی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی، سیاسی و حقوقی، شاخص‌های این عوامل راهبردی، استخراج و با بهره‌گیری از پژوهش آمیخته با روش توصیفی و استنباطی انجام گردید. در آزمون فرضیه‌ها با استفاده از میانگین میانگین‌ها مشخص شد که مؤلفه دفاعی با 86 درصد، مؤلفه اقتصادی با 80 درصد، مؤلفه فرهنگی و اجتماعی با 71 درصد، مؤلفه سیاسی با 84 درصد، مؤلفه حقوقی با 84 درصد و در مجموع سؤال اصلی تحقیق با 81 درصد موردتأیید قرار گرفت؛ به‌عبارتی می‌توان نتیجه گرفت که جزایر به‌عنوان یکی از عوامل راهبردی قدرت و سیادت دریایی کشورها ایفای نقش می‌کنند.

کلیدواژه‌ها


الف. منابع فارسی

1. ابوترابیان، عباس (1390)، قدرت دریایی، چالوس، دانشکده شناوری ندسا.

2. حسینی، اسفندیار (1391)، قدرت دریایی، چالوس، دانشکده شناوری ندسا.

3. حجازی، سیدمحمد (1383)، بسیج و امنیت ملی، تهران، دافوس سپاه پاسداران.

4. دافوس سپاه (1392)، تاکتیک‌های جنگ دریایی، تهران، دافوس سپاه پاسداران.

5. رستمی، علی‌اکبر (1390)، نقش بنادر و جزایر در قدرت ملی، تهران، مرکز مطالعات دفاعی ندسا.

6. سلمانی، عباسعلی (1385)، نقش مسکونی کردن جزایر در دفاع از آنها، رساله دکتری، تهران، دانشگاه عالی دفاع ملی، دانشکده دفاع.

7. شریفی طرازکوهی، حسین (1375)، حقوق جنگ، تهران، دانشگاه امام حسین(ع).

8. عزتی، عزت ا... (1372)، جغرافیای نظامی ایران، تهران، امیرکبیر.

9. عزتی، عزت‌ا... (1382)، ژئوپلیتیک، تهران، سمت.

10. فرهنگ‌دوست، بهمن (1389)، عملیات مشترک دریایی، تهران، دافوس سپاه پاسداران.

11. قوام، عبدالعلی (1370)، اصول سیاست خارجی و سیاست بین‌الملل، تهران، سمت.

12. کامران، حسن (1382)، جغرافیای نظامی جزایر، تهران، انجمن جغرافیایی ایران.

13. کاظمی، سیدعلی اصغر (1368)، ابعاد حاکمیت ایران در خلیج فارس، تهران، وزارت خارجه.

14. کاظمی، سیدعلی اصغر (1378)، روابط بین‌الملل در تئوری و در عمل، تهران، نشر قومس.

15. لطفیان، سعیده (1389)، استراتژی، تهران، دافوس سپاه پاسداران.

16. میرحیدر، دره (1371)، مبانی جغرافیای سیاسی، تهران، سمت.

17. نایینی، عبدا... (1390)، استراتژی دریایی، تهران، دافوس سپاه پاسداران.

18. نظامی‌پور،‌ قدیر (1388)، نحوه جذب،‌ سازماندهی و به‌کارگیری نیروهای مردمی در ایران و جهان، تهران، سپاه پاسداران.

19. وزارت امورخارجه (1377)، کنوانسیون سوم حقوق دریاها، ترجمه وزارت خارجه، تهران، وزارت امور خارجه.

 

ب. منابع انگلیسی

  1. Brodie, Bernard (1998), Strategy as an Art and a Science, available at: www.nwc.navy.mil/press/review/1998/winter/art3-w98.htm.
  2. Chandler, Alfred (1992), Strategy and Structure, Cambridge, MIT Press.
  3. Dictionary of Military Terms (1980), New York, Wilson Co.
  4. Dikshit, R. D.  (1982), Political Geography: A contemporary perspective, New York, McGraw-Hill.
  5. Grattan, Robert (2002), The Strategy Process, New York, Palgrave, Macmillan.
  6. Gray, Colin (2001), Deterrence and Nature of Strategy, IN Colin Gray, Deterrence in the 21st Century, London, IISS.
  7. Kane, Thomas and David Lonsdale (2012), Understanding Contemporary Strategy, London and New York, Routledge