واکاوی الگوهای حاکم بر جنگ آینده و مقایسه آن با جنگ هشت ساله و جنگ‌های اخیر

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار دانشگاه عالی دفاع ملی

2 کارشناس ارشد مسائل دفاعی

3 دانشجوی دکترای مدیریت راهبرد دفاعی و پژوهشگر جنگ آینده

4 دانشجوی دکترای مدیریت راهبرد دفاعی

چکیده

جامعه آماری این پژوهش، بر اساس برآورد خبرگان 230 نفر می­‌باشد که با استفاده از فرمول کوکران، حجم نمونه 69 نفر تعیین شده است. نتایج به‌دست آمده حکایت از آن دارد که الگوی جنگ هشت‌ساله بر مبنای جنگ سنتی ترکیبی و متعارف از سوی ج.ا.ایران و جنگ سنتی نامتعارف از سوی رژیم بعث عراق اجرا شد و از نظر عِده و عُده، یک جنگ نابرابر به سود عراق بود. به‌دلیل وجود اختلاف فناوری، الگوی جنگ ناهمطراز وارد ادبیات نظامی جهان شد، بنابراین جنگ­‌های رخداده در 25 سال گذشته بر اساس ویژگی­‌ها و الگو­های نسل سوم و نسل چهارم جنگ (ترکیبی) بوده است. یافته کلی مقاله آن است که جنگ آینده، نوعی الگوی جنگی تأثیرمحور است که به صورت مردم­‌پایه در محیط سیال جغرافیایی با محوریت گروه­‌های ملی، فراملی و فروملی انجام می­‌شود.

کلیدواژه‌ها


الف. منابع فارسی

1. قرآن مجید.

2. نهج‌البلاغه (1390)، ترجمه محمد دشتی، قم، انتشارات اشکذر.

3. بیانات فرماندهی معظم کل قوا (1392/1/1)، در جمع زائران حرم رضوی، قابل دسترسی در وبگاه: www.khamenei.ir.

4. بیانات فرماندهی معظم کل قوا (1369/6/29)، در دیدار فرماندهان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، قابل دسترسی در وبگاه: www.khamenei.ir.

5. پوراحمدی، حسین و رضایی، مسعود (1391)، تحول تاریخی جنگ از الگوهای سنتی تا نوین، فصلنامه راهبرد دفاعی، شماره 36.

6. حسن­‌بیگی، ابراهیم (1390)، مدیریت راهبردی، تهران، انتشارات دانشگاه عالی دفاع ملی.

7. حیدری، کیومرث (1391)، جنگ آینده، تهران، انتشارات عقیدتی سیاسی ارتش جمهوری اسلامی ایران.

8. دانش­‌آشتیانی، محمدباقر (1391)، مدیریت راهبرد دفاعی- امنیتی، تهران، انتشارات مرکز آموزشی و پژوهشی شهید صیاد شیرازی.

9. رضایی، بهرام (1392)، عملیات روانی، تهران، انتشارات دافوس آجا.

10. زهتاب­‌سلماسی، یعقوب (1390)، جنگ آینده، تهران، انتشارات دافوس آجا.

11. کلانتری، فتح­‌ا... (1393)، راهبردشناسی جنگ آینده، تهران، انتشارات عقیدتی سیاسی ارتش جمهوری اسلامی ایران.

12. کرامت­‌زاده، عبدالحمید (1388)، عملیات تأثیرمحور- نظریه و کاربرد، تهران، انتشارات مرکز آینده­پژوهی علوم و فناوری دفاعی مؤسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی.

13. منزوی، مسعود (1388)، عملیات تأثیرمحور، تهران، انتشارات مرکز آینده‌پژوهی علوم و فناوری دفاعی مؤسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی.

14. محمدی­‌نجم، سیدحسین (1387)، بُعد پنجم جنگ، تهران، انتشارات مرکز آینده­پژوهی علوم و فناوری دفاعی مؤسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی.

15. مطالعات گروهی (1393)، تدوین راهبردهای دفاع همه‌جانبه در جنگ احتمالی آینده، دوره هفتم سیاست دفاعی، تهران، دانشگاه عالی دفاع ملی.

 

ب. منابع انگلیسی

  1. David Steele, Robert (Autumn/Winter 1998-99), “The Asymmetric Threat: Listening to the Debate”, Joint Forces Quarterly, No. 20.
  2. Fitzgerald, Mary C (1994), “The Russian Military's Strategy for 'Sixth Generation' Warfare”, Orbis, 38, No. 3.
  3. Gill, Ringland (1998), Scenario Planning: Managing for the Future, New York, John Wiley & Sons.
  4. Lind, William S (2012), “Understanding Forth Generation War”, Military Review.
  5. Rubin, Michael (2007), “Asymmetrical Threat Concept and its Reflections on International  Security”, available at: http://www.meforum.org